Tradycyjna piła ramowa

Tradycyjna piła ramowa – budowa i zasada działania

Piła ramowa (kabłąkowa) to jedno z najważniejszych historycznych narzędzi ręcznych, wykorzystywane przez stolarzy, cieśli oraz bednarzy. W przeciwieństwie do współczesnych pił o sztywnym, grubym brzeszczocie, konstrukcja ramowa wykorzystuje bardzo cienki brzeszczot, który uzyskuje odpowiednią sztywność dzięki silnemu naprężeniu w drewnianej ramie.

Anatomia dawnej piły stolarskiej

Konstrukcja piły ramowej opiera się na prostym, ale niezwykle skutecznym systemie dźwigni:

• Ramiaki (ramiona boczne): Dwie pionowe drewniane rękojeści osadzone na poprzeczce.
• Poprzeczka (łącznik): Środkowa belka stanowiąca punkt podparcia dla ramion.
• System napinający: Sznur (lub drut) umieszczony w górnej części piły, napinany za pomocą kołka lub – jak w tym egzemplarzu – metalowej śruby z nakrętką motylkową. Ściąganie górnej części ramion powoduje rozpieranie części dolnej.
• Brzeszczot i uchwyty: Stalowa taśma z zębami zamontowana na samym dole. Dzięki obrotowym uchwytom (zazwyczaj z drewnianymi gałkami) rzemieślnik mógł obracać brzeszczot pod dowolnym kątem, co umożliwiało cięcie wzdłużne, poprzeczne, a także wycinanie łuków.

Kto używał takich pił?

Przez stulecia piła ramowa była podstawowym wyposażeniem każdego warsztatu obróbki drewna. Za jej pomocą stolarze docinali deski i wykonywali połączenia meblowe, cieśle dopasowywali elementy konstrukcji dachowych, a bednarze wycinali elementy do produkcji beczek.

Dlaczego była tak popularna?

Cienki brzeszczot wymagał zużycia znacznie mniejszej ilości energii podczas cięcia i pozostawiał bardzo wąską szczelinę (niewielka strata materiału). Dodatkowo łatwość wymiany samego brzeszczotu lub zmiana kąta jego ustawienia czyniła z piły ramowej narzędzie niezwykle uniwersalne, aż do momentu upowszechnienia się elektrycznych pił taśmowych i wyrzynarek w drugiej połowie XX wieku.